- Sir, naczelnym hasłem Rządu Jej Krolewskiej Mości pozostaje wcią troska o dobro obywateli, czyli - zdaniem frakcji opozycyjnej w parlamencie - zapewnienie bezpieczeństwa wyłącznie własnemu personelowi. Zważywszy na kruchość murów ministerialnych... Deszcz jest nie do uniknięcia, sir.

- Fatalnie, to mi zupełnie psuje układ wieczoru - zgorszył się nasz Badacz. - Plexi, przygotujesz mi petardę.

- Sir, pozwolę sobie zauważyć...

- Nie za mocną, ale trochę dymu musi być.

- Pozwolę sobie zauważyć, sir, że kwartał ulic okalających Ministerstwo Pogody i Zawieruch został pokryty zasiekami z drutu kolczastego pod napięciem czterech tysięcy dwustu wolt, sięgającymi czwartego piętra. Ponadto Ministerstwo dysponuje baterią obronnych działek laserowych kaliber czterdzieści dwa. O ile mi wiadomo, jest to zupełnie przyzwoity kaliber, sir.

- No, a ci tam, z Liverpoolu?

- Oni, sir, jako grupa zrzeszająca więcej niż pięćdziesiąt trzy tysiące dusz, zyskali prawo zakupu rakiet dziewiętnastej generacji klasy ziemia-rząd. Oprócz tego dysponują funduszami na opłacanie posady balistyka.

- Hm, to jest pewien argument.

- Zupełnie wystarczający, sir.

- No, ale co ze mną? Nie ma żadnego sposobu, żeby nie padało?

- Siła wyższa, sir.

Zaległa cisza. Oblicze Johna McHmm zaczęło wykazywać oznaki niepokojącej ponurości. Przyczyna leżała w nieprzebytych ostępach i zakamarkach ducha Znawcy; zwornikiem między nimi a stanem pogody mogła okazać się tylko natrętna myśl krążąca wokół pewnej osoby, noszącej niewinne imię Maurycja. Ta właśnie osoba zawarła swego czasu z naszym bohaterem kontrakt na wspólne sobotnio-wieczorne wypicie butelki Burgunda rocznik 2054 w zaciszu domowym Badacza Niezłomnego, połączone z wysłuchaniem sarabandy z trzeciej suity orkiestrowej Jana Sebastiana Bacha i partią kręgli. Wszelakoż wstępnym warunkiem realizowalności umowy miała być nienaganna, nie budząca żadnych podejrzeń pogoda. Znawcy już wtedy wydało się to podejrzane - teraz uprzytomnił sobie nagle ze zgrozą, iż Maurycja jest gorącą zwolenniczką piłkarstwa stosowanego, a ostatnio bawiła w niebezpiecznej bliskości Liverpoolu.

Sprawa zaczynała wyglądać zgoła nieprzyjemnie. Nasz badacz, acz z bólem serca, postanowił wyświetlić ją do końca.

- Plexi!

- Słucham, sir - Plexiglas, mimo iż zajęty rozsupływaniem splecionych w ciągu nocy par robocich, pojawił się - rzecz prosta - jak spod ziemi.

- Powiedz, Plexi... Ale mów szczerze, ja potrafię wiele znieść, wiesz o tym... więc... Kiedy ogłoszono dokładny termin meczu?

- Sir, w drodze wyjątku rząd zdecydował się na wcześniejsze opublikowanie danych, choć normalna procedura wynosi w tym przypadku dwanaście i pół godziny przed pierwszym gwizdkiem. Jednocześnie zresztą uchwalono apel do narodu o ...

- Ale...

- Dwadzieścia cztery godziny, sir.

- Naprawdę?! - wykrzyknął John McHmm. - Dziękuję, Plexi, bardzo sympatyczna wiadomość.

- Istotnie, sir - zgodził się służący. - Bardzo dobrze świadczy o odwadze i determinacji naszych przywódców.

Wrodzona radość życia znowu zagościła w sercu Znawcy Ścieków Prostych. Maurycja stawiając warunek pogodowy nie mogła wiedzieć o rychłym wydarzeniu piłkarskim - nie kierowała nią zatem zimna i podstępna kalkulacja, a co najwyżej dbałość o stan fryzury. Wprawdzie dzisiejszy program wieczoru diabli wzięli, nie musiało to jednak oznaczać przekreślenia wszelkich perspektyw na przyszłość Zainteresowanie, jakie okazywała problemom ścieków prostych, stanowić mogło nie najgorszy prognostyk.

Uspokoiwszy się, nasz Badacz natknął się na kolejny problem: jak spędzić weekend w sposób miły i interesujący, a jednocześnie gwarantujący możliwie dużą przeżywalność. Czoło Znawcy pokryło się pajęczą siecią zmarszczek. Niewątpliwie największe szanse zachowania życia zapewniałoby nieruszanie się z domu. Dobre efekty dawało też obsadzenie kluczowych pozycji, takich jak drzwi wejściowe, schody, czy załomy korytarzy, brygadą robotów ochronnych (kaliber 8, samopowrotne, samowyładowcze, wyposażone w system wczesnego ostrzegania CZUWAKS - głosiła instrukcja obsługi). Wszelako ciągle młoda i ciekawa nowych wrażeń natura Johna McHmm protestowała przeciwko takiemu rozwiązaniu. Cóż wobec tego należało czynić? Może więc spędzić wesoło czas w gronie żyjących przyjacił? Ba! Niedługo nadciągnie dziesiąta rocznica poświęcenia się naszego bohatera pasji naukowej - z jakże wybornymi zresztą skutkami. Stosując procedurę Badacza Niezłomnego w zakresie ścieków prostych w krótkim czasie osiągnął dwa kolejne szczeble kariery naukowej - stopień Poznawcy, potem Znawcy, a teraz był na najlepszej drodze do uzyskania najwyższego tytułu Wyznawcy. Dawne przyjaźnie siłą rzeczy poszły w kąt i w tej chwili doprawdy nie wiedział, kogo mógł jeszcze szukać, a kogo już nie.

Trzeba było spróbować. Znawca kiwnął palcem na telefon, a gdy ten przyczłapał znużony - od dawna domagał się wymiany, renty, dodatku za wysługę lat etc. - rozkazał mu wybieranie numerów. Telefon, stary złośliwiec, wybrał najpierw numer okręgowego prosektorium, dopiero odpowiednio skarcony przyrzekł poprawę i stękając z wysiłku, jął wydobywać z pamięci pogmatwane połączenia. Kilka pierwszych nie dało spodziewanego efektu; na ekranie - miast adresatów - pokazywały się w formie przypisów uzupełniających adresy okolicznych cmentarzy bądź punktów kremacyjnych. Przy połączeniu z siedzibą Dona Grizzli Znawca ożywił się - widział bowiem Dona przemykającego okopami Piccadilly Circus nie dalej jak przed rokiem. Niestety, ujrzał na ekranie stroskaną twarz automatycznej rozmównicy, która oznajmiła, że Don nie może podejść do aparatu z przyczyn natury obiektywnej.

- Co to za przyczyny? Czy... - tu nasz bohater wykonał szybki gest zamykania powiek dwoma palcami.

- Niezupełnie, proszę pana człowieka. Don był bardzo ostrożny, nikomu nie wchodził w drogę. Ale gdy stracił swoje motyle... - rozmównica załkała. - Nie, to było straszne!...

- Proszę się uspokoić i obniżyć sobie napięcie. Co się stało?

- Rzecz w tym, że mieliśmy po obu stronach krewkich sąsiadów, którzy nie mogli się znieść. A że nie potrafili należycie obchodzić się z bronią... No i od bazooki poszło nam piętro, a tam Don miał kolekcję motyli - piękną, tysiąc sztuk. Don tego nie zniósł i zaprotestował.

- Jak?

- Ogólnie. Przeciwko czasom, w których przyszło mu żyć.

- I co, dlatego nie może podejść?

- Tak. Ponieważ zaprotestował czynnie.

- Do jakiego stopnia... czynnie? - Znawca przełknął ślinę.

- Przeszedł w stan kontemplacji wewnątrzustrojowej z redukcją procesów wegetatywnych i obniżeniem ciepłoty ciała do...

- Ach, słyszałem coś o tym... Jakaś nowa moda?

- Niestety, to właśnie to, panie człowieku. Otorbizm - zespół katatonii z postępującą mumifikacją.

- I długo zamierza tak protestować?

- To właśnie jest najgorsze!... Pamiętam jego ostatnie słowa, gdy już zaczął zamykać sić w sobie. Powiedział do mnie: "Słuchaj, a potem powtórz wszystkim: ile motyli - tyle lat!". A ja go przecie� skrycie kochałam!... - rozmównica zaniosła się szlochem. - To okropne!... Zostało mi tylko sześćdziesiąt lat do kapitalnego remontu! A co potem?!...

- No cóż, dziękuję. A proszę nie zapominać o napięciu.

Gdy ekran telefonu zszarzał, Znawca zamyślił się ponuro, bębniąc palcami po swym naręcznym komputerze i wystukując na nim machinalnie układ ideograficzny głównego ścieku burzowego Mexico City, czego nawet nie zauważył. Czy to możliwe, aby, chodząc przez ostatnie lata rozlicznymi ściekami i rzadko z nich wyściubiając nosa, przeżył niechcący wszystkich swych dawnych kompanów i biesiadników?

Na to w istocie wyglądało. Należało zatem pomyśleć o samotnym spędzeniu wieczoru. Badacz mruknął do telefonu, aby ten dał sobie spokój, ale telefon, głuchy ze starości, wybrał następne połączenie. Nasz bohater, nie wierząc własnym uszom, nastawił regulator na pełną głośność - doleciało go bowiem przeciągłe, dramatyczne chrapanie, które od razu przypomniało mu czasy studenckie, a w szczególności wykłady z filozofii ostatecznej. W rzeczy samej - na ekranie pojawiła się głowa starego druha Toma Wake'a, ktłry spał w najlepsze. Wnet też ozwał się delikatny głos tamtego telefonu, pytający, czy sprawa jest wystarczająco istotna, aby budzić pana.

- Ależ oczywiście! - huknął John McHmm. - To ja dzwonię! Powiedz swemu panu, że Kanalarz wylazł ze ścieku i ma wolny wieczór!

- Niestety, mister Kanalarz - zaskomlił słodko aparat. - Chlebodawca pozwolił przerywać sen jedynie w trzech sytuacjach. Obecna sytuacja nie spełnia warunków. Dziękuję za rozmowę.

- Poczekaj, owrzodzony mechanizmie. Jakie to sytuacje?

- Wiadomość o śmierci Królowej, wybuch bomby atomowej w promieniu od półtorej mili do stu mil oraz hasło. Ponieważ obecna sytuacja nie jest tożsama z żadną...

- Zaraz! Chwileczkę! - wrzasnął Znawca. Jego umysł zaczął pracować w błyskawicznym tempie. Hasło! Tu była jakaś szansa! Jeśli Tom nadal jest taki sentymentalny... Czasy studenckie! Jakieś słowa, które wbiły się w pamięć!... Błyskawica olśnienia zaćmiła na moment poczucie tożsamości osobniczej naszego bohatera. Chyba znalazł! Powiedzonko, które podebrali od znajomego obcokrajowca i wypisywali na plecach serwoegzaminatorów!

- Podaję hasło, przerdzewiała puszko! Uwaga: "Przeżyliśmy najazd Gotów, przeżyjemy i robotów!"

- Hasło prawidłowe. Przystępuję do procedury budzenia - zaszemrał głosik i naraz wezbrał w potęny ryk: - Tom! Rusz zwłoki! Swój dzwoni!

Głowa na ekranie przekręciła się na drugi bok, a chrapanie zaczło przypominać odgłosy pracy konającego dwutaktu.

- Tom! Podnoś odwłok! - zaryczał telefon z jeszcze większą natarczywością. - Bo woltami poszczuję!!!

Głowa drgnęła, uniosła się leniwie i wybulgotała:

- Czy jest dokąd?... Jaki opad?

- Panie Tom, tym razem to nie bomba - telefon znowu stał się słodziutki. - Dzwoni jakiś kanalarz; podaje się za pańskiego znajomego, który wylazł z kanału i nie wie, co robić.

- Zamknij się, cyferblacie! Tom, widzisz mnie!? To ja, pamiętasz ze studiów?

- A, John - głowa ziewnęła. - Żyjesz jeszcze? Dlaczego?

- Sam właściwie nie wiem! A ty?

- No rozumiesz - ja zawsze potrafię się znaleźć. Ma się ten refleks i głowę na karku!

- Pamiętam, zawsze byłeś bystry... Skoro tak - Tom, wpadnij do mnie dziś wieczorem!

- Co, zlew ci się zapchał i nie możesz dać rady, teoretyku? To wywal grata na śmietnik i kup nowy!

- Nie, zlew jest w porządku - powiedział szybko Znawca, gdyż z kuchni dobiegło go wściekłe warknięcie: "grubianin", wścibski zlew, jak zawsze, podsłuchiwał. - Spotkajmy się i - no, pogadamy o starych czasach!

- Czemu nie o nowych? - Tom znowu ziewnął. Życie robi się teraz coraz ciekawsze, choćby sam fakt, że w ogóle jeszcze jest.

- Możemy pogadać nawet o czasach, które dopiero będą, i o takich, których nigdy nie będzie! To jak, przylatujesz? Mam w domu Burgunda, solidny strop przeciwodłamkowy i kręgielnię.

- Aleś się obłowił w tych ściekach! Ale nic z tego!

- Czemu?

- Nie mam czym. Aerodyna mi się sfajczyła. Sprawa z facetem, któremu nadepnąłem na odcisk w pubie.

- Przykre.

- Dlaczego? - mogło być gorzej. Ale dokerzy postanowili mnie nie dobijać, zanim nie przedstawi� im stanowiska rządu w kwestii regulacji płac.

- Dokerzy?!

- Tak. Zestrzelili ministra, a ja leciałem tuż obok i wtedy właśnie dostałem laserem od tego faceta; już go zresztą namierzyłem - to będzie robota na poniedziałek. Udało mi się katapultować; minister pewnie nie zdążył. A dymiło jak cholera i nic nie było widać.

- I co z tym stanowiskiem rządu?

- Nic. Uciekłem im.

- Słuchaj, to może ja wpadnę do ciebie? Masz kręgle?

- Miałem. Ale mój syn wypełnił je kiedyś dla kawału trotylem.

- O, dochowałeś się syna? Taki rezolutny?

- Bardzo. Będzie z miesiąc, jak zszedł do podziemia.

- Labourzystowskiego?

- Nie, do piwnicy. Chciałem zreperować stolnicę i wysłałem go po gwoździe. Okopał się tam i strzela bez ostrzeżenia. Nadał krótkofalówką, że znalazł znaczne zapasy i sprłbuje dotrwać do pełnoletności.

- Hm, może został popełniony jakiś błąd wychowawczy? Co na to twoja żona?

- Która?

- Co?

- Zresztą wszystko jedno. Wszystkie już... wiesz. Nigdy nie mogłem długo wytrzymać z babami. Ostatnia zresztą sama. Po tym, jak nie dałem jej forsy na futro.

- A... nie można tego było załatwić... bardziej kompromisowo? - zapytał Badacz Niezłomny.

- Że niby jak? Pół futra i Marta zdetonowałaby połowę tego trotylu, na którym omyłkowo usiadła, a który przeznaczony był dla mnie?

- Nie to chciałem powiedzieć... ile właściwie ich miałeś?

- Pięć. A kto obecnie ucieka się do półśrodków, skoro wszystko pod ręką? Aby żyć, mój kochany, trzeba mieć uczciwą siłę rażenia i doprowadzać interesy do końca. Czytałeś wczorajszy "Daily Terror"? Nie? Facet natknął się w Hyde Parku na gniazdo zdalnych os zaczepnych, wszystkie osy położył trupem, ale oszczędził psa, który wcześniej stamtąd wyskoczył, ponieważ też miał bernardyna i żal mu się zrobiło. I potem dziesięć wozów straży nie mogło poradzić sobie z ogniem, gdyż pies był tresowany i miał w kudłach beczułkę z napalmem.

- Faktycznie, spora niezręczność - przyznał Znawca. Podrapał się po głowie i przygładził nieco sztywno stojące włosy. - To jak, co robisz wieczorem? Chcesz, żebym zajrzał do ciebie?

- Sam?

- No, raczej tak. Próbowałem złapać jeszcze paru z dawnej paczki, ale niestety...

- Mhm. W porządku. Sam możesz. Nie lubię tłoku. Jakby co, ma się mniejsze szanse.

- Jakby co?

- Przylatuj już teraz, jeśli możesz. O tej porze masz większe szanse dolecieć do mojej dzielnicy. Chociaż... - Tom umilkł i patrzył na Znawcę uważnie, aż ów poruszył się niespokojnie.

- To zadrapanie mam od golenia.

- Nie, nie - Tom potrząsnął głową. - Lubię po prostu pamiętać, jak ludzie wyglądali. No, bywaj! - zamknął oczy i zanim jeszcze opadł na legowisko, zachrapał z determinacją.

- Rozmowa na koszt zamawiającego - zawyrokował chłodno telefon Toma.

Ścisły umysł naszego Znawcy zaczął rozważać problem z dziedziny transportu: jak dostarczyć ładunek złożony z dwóch ludzi (oczywiście niepodobieństwem byłoby ruszanie się z domu bez nieodzownego Plexiglasa) na odległość piętnastu mil. Metro nie wchodziło w grę, gdyż od dawna nie kursowało, a stacje zagwożdżono bądź przekształcono w śródmiejskie warownie. Komunikacja naziemna, czyli piesza, pozostawała jako ostateczność - wprawdzie główne szlaki były w Londynie przetarte, wymagały jednak niemałej sprawności fizycznej dla pokonywania spiętrzeń gruzu i wydobywania się z okopów. Z tym było u Badacza Niezłomnego nie najlepiej. Może kanałami? Znawca w mig przywołał z pamięci zarys głównej miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej, a gdy ta stanęła mu przed oczami, jął przyglądać się jej z uwagą. Tak, istniało połączenie, i to niezgorsze - drobne pięć, sześć godzin marszu krokiem ściekowym. Chleb powszedni dla wytrawnego, jak on, specjalisty.

Lecz był przecież weekend. Czy nie należało się uczonemu oderwanie od kieratu codzienności, rozprostowanie grzbietu, zgiętego z konieczności w czterostopowych przekrojach i odetchnięcie powietrzem przesyconym wyziewami innego wszak niż ściekowe autoramentu?

Wniosek zatem nasuwał się nieodparcie: aerodyna, środek lokomocji może nie najbezpieczniejszy, jakże jednak rozkoszny! Czy w ciągu tych głupich piętnastu mil koniecznie musi nawinąć się ktoś, komu przyjdzie ochota strzelać do niewinnie prezentującego się naukowca?

Rozweselony perspektywą miłego spędzenia czasu, Znawca uśmiechnął się do telefonu, który pojękując i kuśtykając (symulował podagrę) wlókł się na miejsce. Następnie, po błyskawicznym wskoczeniu w ubranie, przywołał Plexiglasa. Fachowy służący pojawił się - oczywi�cie jak spod ziemi - z dymiącym śniadaniem na tacy. Zajadając słone paluszki saute, John McHmm poinformował go o swoich planach.

- Wybieram się do niego zaraz po śniadaniu - oświadczył na zakończenie.

- Oczywiście zabieram cię ze sobą.

- Nie ulega kwestii, sir. Towarzyszenie panu w sytuacjach ciężkich jest podstawowym obowiązkiem zawodowym służącego, zasługującego na swoje miano.

- Najbezpieczniej byłoby może wyruszyć ściekami...

- Istotnie, sir, ścieki spełniają w naszym stuleciu szereg rozlicznych funkcji.

- Ale my - tu Znawca rozgryzł szczególnie zatwardziały kawałek paluszka - polecimy aerodyną. Słucham? Chciałeś coś powiedzieć?

- Niekoniecznie, sir. Już Shakespeare zauważył, że reszta jest milczeniem. Zaś starożytni...

- Strasznie dawno nie leciałem aerodyną. Trzeba skorzystać z okazji i popatrzeć na świat z wysoka.

- Propozycja nie do odrzucenia, sir. Z wysokości dwustu stóp wiele problemów nabiera innego charakteru.

- To wszystko, Plexi. Gotujemy się do drogi.

- Słucham, sir. Czy wziąć na pokład utrwalacz spadkowy?

- O? Cóż to takiego?

- Bardzo zmyślna maszynka, sir. Umożliwia szybkie dokonanie zapisów w momencie bezpośrednio poprzedzającym zgon. Unika się w ten sposób zbędnych ceregieli spadkowych. Działa na zasadzie czarnej skrzynki i łatwo wydobyć ją z wraku.

- Hmmm... jeśli to niekłopotliwe.

- Ponadto, sir, ośmielę się zauważyć, że roztropnym posunięciem będzie zabranie w podróż dwóch panzerfaustów ze wzmacniaczami rozpryskowymi, lekkiego karabinu laserowego kaliber dwa do trzech i pół - zależy, z której strony liczyć - oraz solidnego łomu.

- Z karabinem i tymi dwoma, zgoda - jak dojdzie do czegoś, to się nimi zajmiesz; ja nie mam głowy do udogodnień technicznych... Ale łom?

- Na wszelki wypadek, sir.

- Aha - John McHmm skinął głową ze zrozumieniem.

Plexiglas momentalnie znikł z pola widzenia i tylko dochodzące z głębi domostwa odgłosy krzątania dowodziły, iż comiesięczna jego gaża wcale nie była za wysoka. Znawca zaś, gdy już podjadł sobie i podpił ("Mleko z celulozy lepsze od glukozy" - przeczytał na opakowaniu), podszedł do okna i wesoło gwiżdżąc motyw z trzeciej częci sonaty b-moll Chopina, pozwolił promieniom słonecznym smagać się po twarzy. Stojąc tak i tryskając na wszystkie strony radością życia - poczuł naraz ukłucie w prawej stopie. Bezzwłocznie wykonał przepisowy pad płaski z osłoną głowy i przykurczeniem nóg, ale to było tylko robociątko do nawlekania igieł, figlarne maleństwo o wysokiej skali integracji. Piszczało teraz z uciechy:

- Wujcio, hi, hi! Taki duży wujcio i tak się wyłożył!

- Poszedł precz, maluchu - stęknął Znawca, choć nie mógł powstrzymać uśmiechu.

- A nie pójdę! Wujcio będzie zaraz pokłuty przez robocika!

- Daj spokój, mały! Bo jak nie, to!... - Badacz zrobił groźną minę.

- Ojej, wujcio zaraz wyłączy robocika! - malec zasłonił swe receptory chwytakami, aż ze strachu poczerwieniała mu dioda.

- Już dobrze, uspokój się. Nic ci nie zrobię. Tylko bądź grzeczny i nawlekaj, zamiast kłuć!

- Iii, wujcio tak gada, a potem weźmie i wyłączy! Każdy wujcio wciąż tylko wyłącza i wyłącza! Ja się boję!

- Nie pleć głupstw - obruszył się Znawca. - Nikt nie wyłącza robotów bez powodu! Tylko wtedy, gdy są niegrzeczne lub bardzo chore.

- Ale wujciowie siebie nawzajem często wyłączają bez powodu, prawda?

- Zdarza się - przyznał John McHmm.

- A dlaczego tak jest, że robocików nie wyłącza się bez powodu, a wujciów - tak?

- Ba!... tego chyba nikt nie wie.

- A ja wiem! A ja wiem! - zapiszczał triumfalnie robocik. - Bo robociki są potrzebne, a wujciowie nie!

- Jak w ogóle możesz coś podobnego... - zirytował się Znawca tym razem całkiem serio.

- A tak! Wujciowie są niepotrzebni! Nic się nie stanie, jak powyłączają się wszyscy! Jeszcze lepiej będzie! I robocik będzie kłuł, kogo tylko będzie chciał!

I wypiszczawszy te groźne słowa, pędrak umknął do swego kącika na zapiecku wieloczynnościowej maszyny do szycia, zostawiając naszego Badacza w konfuzji, trochę zakurzonego, leżącego pośród nieuprzątniętych odpadków - digitalny odkurzacz zbiesił się bowiem i głuchy na wszelkie pertraktacje, podjął strajk ostrzegawczy.

Wyprowadzona z gara�u aerodyna wygl�da�a jak nowa, l�ni�c w S�o�cu �wie�ym lakierem - nie by�a u�ywana od powrotu z warsztatu, gdzie usuni�to skutki spotkania z piratem powietrznym. Nasz Badacz, mru��c oczy nie nawyk�e do �wiat�a dziennego, wsiad� do niej i czekaj�c na Plexiglasa stara� si� wyd�uba� wyka�aczk� u�omek paluszka, kt�ry utkwi� w dziurze mi�dzy z�bami - Znawca nie lubi� dentyst�w, odk�d ci przeszli na borowanie z�b�w nitrogliceryn�.

S�u��cy ko�czy� rychtowa� grup� robot�w ochronnych na okoliczno�� obrony domu pod nieobecno�� gospodarza. Dow�dca robot�w w randze sztabskapitana wys�ucha� instrukcji w postawie lu�nej, beznami�tnie �uj�c kawa�ek izolacji. Potem skin�� tylko g�ow� i z nonszalancj� potwierdzaj�c� najwy�szy stopie� jego fachowo�ci wzi�� si� do roboty: splun��, dmuchn�� w luf� swej podr�cznej bombardiery, b�ysn�� zimnym spojrzeniem precyzyjnie oszlifowanych soczewek ocznych i znikn��, jakby by� tylko z�udzeniem - przypad� bowiem do ziemi za najbli�szym za�omem muru. Reszta robot�w posz�a w �lady prze�o�onego.

Po zaj�ciu miejsca Plexiglas poda� aerodynie g��wne parametry lotu. Ta jednak o�wiadczy�a stanowczo, i� nikt nie podejrzewa jej chyba o sk�onno�ci samob�jcze, nast�pnie powo�a�a si� na powietrzn� kart� pracy, poradzi�a uda� si� do najbli�szego psychiatry, wreszcie zaproponowa�a, �e je�eli ju�, to owszem, przeb�dzie zadany dystans etapami nie przekraczaj�cymi tysi�ca yard�w, z p�godzinnymi przerwami dla och�oni�cia i nabrania odwagi.

C� by�o pocz��? Znawca, acz niech�tnie, da� znak Plexiglasowi, a ten spokojnie wyj�� z kieszeni wyj�ciowej liberii t�gi �rubokr�t. Znalezienie bezpiecznika odpowiedzialnego za instynkt samozachowawczy aerodyny okaza�o si� dla s�u��cego b�ahostk�, cho� odbywa�o si� przy wt�rze wrzask�w grzmi�cych o gwa�ceniu co najmniej sze�ciu konwencji, naruszaniu wolno�ci osobistej i strasznym bezprawiu.

W efekcie wystartowali z takim impetem, �e kilka maszyn kr�c�cych si� w pobli�u rozpierzch�o si� na boki, nie pr�buj�c nawet wszczyna� akcji zaczepnej.

Gdy wzbili si� ju� na rozs�dn� wysoko��, Znawca z nosem przyklejonym do szyby j�� podziwia� pi�ropusze wybuch�w i pi�kne kszta�ty pocisk�w balistycznych mijaj�cych ich w du�ej odleg�o�ci; jego s�u��cy za�, z karabinem na wyci�gni�cie r�ki, w skupieniu dokonywa� manikiuru. Podr� zapowiada�a si� uroczo - do chwili, w kt�rej aerodyna odezwa�a si� g�osem tak przera�liwie spokojnym, �e naszego badacza oblecia�y ciarki.

- Mam obowi�zek donie�� szanownym podr�nym, �e m�j autopilot wysiad�.

- Czy da si� go naprawi�? - trwo�liwie zapyta� Znawca.

- Obawiam si�, sir, �e nale�y to rozumie� w nieco odmiennym sensie - Plexiglas wskaza� punkt za oknem; w rzeczy samej, by�a to oddalaj�ca si� czasza spadochronu.

- S�o�ce odbi�o si� w szybie, a on my�la�, �e to ju� to - t�umaczy�a aerodyna. - Skorzysta� z jedynej katapulty i nawia�, g�upi.

- Pewnie by� przewoltowany, sir - wyja�ni� rzecz Plexiglas. - Zwarcie pot�guje odruchy bezwarunkowe.

John McHmm nerwowo obliza� wargi.

- To jak?... Giniemy?

- Najprawdopodobniej - przyzna�a aerodyna. - Bez autopilota nie zamierzam dalej lecie�. I tak nie mog�abym wyl�dowa�.

Ziemia za oknem zacz�a przybli�a� si� w szybkim tempie.

- Sir, pozwol� sobie zauwa�y�, �e to lekka przesada - powiedzia� s�u��cy. - Pozostaje r�czne sterowanie.

- Ale trzeba by je odblokowa�, a z tym mia�abym mas� roboty - broni�a si� maszyna.

- No wiesz!... - krzykn�� zdesperowany Znawca. - R�bcie co�! 

W locie kosz�cym przelecieli nad Trafalgar Square, ocieraj�c si� prawie o admira�a Nelsona.

- Sir, jak mi si� wydaje, aerodynie nic teraz nie sprawia r�nicy. Ju� wiem, co nale�a�oby uczyni� - Plexiglas wydoby� �rubokr�t z kieszeni i dopad� deski rozdzielczej. Aerodyna zatrz�s�a si�, zawy�a ze strachu, wszystkie jej lampki kontrolne rozb�ys�y i pociemnia�y przepalone - lecz dzielny s�u��cy ju� chwyta� za stery.

Za p�no by�o na jakikolwiek manewr, poza l�dowaniem. Tako� i wyl�dowali, a raczej grzmotn�li solidnie o ziemi� - w huku, pyle, zamieraj�cym biciu serca i og�lnym rozgardiaszu.

Gdy usta�o, Znawca skonstatowa� z naukow� perfekcj�, �e jednak �yje. Wyjrza� na zewn�trz. Znajdowali si� na niedu�ym dziedzi�cu, okolonym z trzech stron niskimi zabudowaniami. Z czwartej za� dymi�o, bucha�o ogniem i rozrywa�y si� szrapnele. Czy�by kto� wstrzeliwa� si� w�a�nie w ich biedn�, pokiereszowan� aerodyn�? Tak od razu, bez dania racji? Wyt�ywszy wzrok, Badacz spostrzeg� w k��bach dymu kilka uwijaj�cych si� sylwetek, mierz�cych z broni najrozmaitszej ma�ci w kierunku zdecydowanie przeciwnym - poza niski murek, kt�ry niemi�osiernie w toku walki maltretowany, chwia� si� na wszystkie strony. O niego widocznie toczy�a si� potyczka, w kt�rej adwersarzami musieli by� walcz�cy z obu stron murku.

Obserwacja interesuj�cych zmaga� zosta�a niestety zak��cona przez kilku ros�ych drab�w, kt�rzy otoczyli ko�em wrak aerodyny, trzymaj�c w �apach poka�ne miotacze ognia. Pasa�erowie nieustraszonej do niedawna maszyny co rychlej opu�cili pogi�ty pok�ad. Zaczym, gdy stan�li na ziemi, najpierw unie�li wysoko r�ce do g�ry, potem za� zacz�li nimi gwa�townie macha�, �e bro� Bo�e, �e nic podobnego, �e to tylko g�upi pech i �e to nie oni.

Poskutkowa�o. Jeden z drab�w, bardziej od innych przypominaj�cy goryla, da� swoim znak i mru��c oczy spuchni�te od py�u, zbli�y� si� do naszych bohater�w z tak� ostro�no�ci�, jakby czeka�o go rozminowanie bomby.

- Czego tu chcecie?!

- My? - John McHmm pragn�� unikn�� jakichkolwiek nieporozumie�.

- Poddajcie si� lepiej od razu! Nie macie �adnych szans!

- Je�eli nie mam szans - bardzo prosz�! Ale na co mam nie mie� szans?

- Nie gada� tyle!

- Bo je�eli na prze�ycie, to ja ani my�l� si� poddawa�! - Znawca wypi�� dumnie pier�. - Wol� �mier� w stanie wolnym, ni� zniewolonym!

- Chwilowo si� was nie zakatrupi. Zostaniecie internowani - gorylopodobny drab przetar� opuchni�t� powiek�. - Reszta b�dzie ju� zale�a�a od decyzji waszej w�adzy.

- S�ucham? Czyjej?

- Waszej. Je�li wyst�pi o ekstradycj�...

- Ach, pan nas bierze za obcokrajowc�w! - Znawca odetchn�� z ulg�. - Czu�em, �e to pomy�ka, ale �eby tak gruba...

- Nic podobnego! Opu�cili�cie terytorium Wielkiej Brytanii.

- Nie widz�c nawet Kana�u?! Pan, zdaje si�, popad� w malign�.

- A jednak!

- A mo�e usi�uje pan zasugerowa�, �e ta cz�� Londynu zosta�a podbita? Co, inwazja tak dyskretna, �e �adna gazeta jej nie wykry�a? Drogi panie! - sierdzi� si� Badacz.

- S�abo pan wida� orientuje si� w historii! Nikomu, powtarzam, nikomu od 1066 roku nie uda�o si�...

- Chwileczk�, sir - wtr�ci� si� Plexiglas. - Ten pan chce nas zapewne poinformowa�, �e wyl�dowali�my na terytorium ambasady obcego pa�stwa. Czy tak?

- Owszem - gorylopodobny znowu przetar� oko.

- W porz�dku, ale to jeszcze nie pow�d, aby kwestionowa� gotowo�� obronn� Kr�lestwa! - hukn�� Znawca. - Mo�e pan p�aka� jak pan chce, ale fakt pozostaje faktem! Inwazja z zewn�trz jest absolutnie niemo�liwa! I �adne �zy tu nie pomog�! Radz� szczerze - niech to pan sobie dobrze wyryje w pami�ci!

Eskortowani przez gorylopodobnego, Badacz i nieod��czny Plexiglas znale�li si� w niedu�ym pokoju; odg�osy kanonady dochodzi�y tu przyt�umione. Z obitych sk�r� drzwi wyszed� im na spotkanie m�czyzna w cywilnym ubraniu i bez broni, je�li nie liczy� ozdobnego granatu, burz�cego, zwisaj�cego u nadgarstka w formie breloczka.

- Witam pan�w - przem�wi� poprawn� angielszczyzn� z akcentem p�nocnofalklandzkim. - Czy to mia�o by� zaj�cie ambasady, wzi�cie zak�adnik�w, czy tylko protest?

- Nie, my prywatnie... - odpar� skromnie Znawca i w paru zwi�z�ych zdaniach wyja�ni� genez� przymusowego l�dowania. Cz�owiek z breloczkiem rozpogodzi� si�.

- Albo m�wi pan prawd�, albo jeste�cie g�upcami, co sfuszerowali robot�. A zatem, tak czy tak, jeste�cie niegro�ni. - Chrz�kn�� i przybra� ton oficjalny. - Ogromnie si� ciesz� mog�c go�ci� pan�w w tych budynkach, kt�re wasz wspania�y kraj zgodzi� si� udost�pni� mojej ojczy�nie.

- O, pan tu pracuje! - domy�li� si� Znawca. - Dzie� dobry! Nam te� bardzo mi�o. Czy poprzestaniemy na panu, czy te� zaprowadzi nas pan do swego szefa?

- Do ambasadora? Nadzwyczajny i pe�nomocny, do us�ug! - cz�owiek z breloczkiem skromnie sk�oni� g�ow�. - To na mnie spoczywa ci�ar szefowania tej plac�wce. Jak panowie zauwa�yli - wskaza� okno, spoza kt�rego dochodzi� �oskot bitewny - nie jest to czynno�� us�ana r�ami!

- Przepraszam za sprawienie k�opotu, ale my naprawd� niechc�cy. Aha, je�li mo�na wiedzie� - jakiego kraju jest pan ambasadorem?

- Niestety, bardzo mi przykro. To tajemnica.

- S�ucham?

- Tajemnica. Chcemy zapewni� personelowi niezb�dne bezpiecze�stwo. Plac�wki dyplomatyczne s� szczeg�lnie wystawione na zmienne i pobudzone nastroje spo�eczne. Wiadomo: tam, gdzie �le si� dzieje, szuka si� winnych. A naj�atwiej ich znale��... Oczywi�cie, nie �miem stawia� zarzut�w nader rozs�dnej i stanowczej polityce rz�du Jej Kr�lewskiej Mo�ci; w szczeg�lno�ci pod�ymi, niewartymi wzmianki oszczerstwami by�yby pom�wienia o �wiadome podgrzewanie nastroj�w ksenofobii. Zreszt�, s� to praktyki powszechne na ca�ym �wiecie, wsz�dzie si� podgrzewa... - ambasador odchrz�kn�� i - wobec zas�uchania Znawcy - podj�� na nowo:

- Tak wi�c wsp�czynnik zdobywalno�ci ambasad dawno ju� przekroczy� w Londynie cyfr� 150 procent w skali miesi�ca, czyli co druga ambasada pada dwa razy w miesi�cu; pozosta�e za�, w zgodzie ze statystyk�, po razie... W tej sytuacji, kieruj�c si� wzgl�dami humanitarnymi i og�ln� profilaktyk� podj�li�my decyzj� o utajnieniu informacji dotycz�cych systemu spo�ecznego, przynale�no�ci do pakt�w wojskowych, polityki gospodarczej i wyznaniowej, po�o�enia geograficznego oraz nazwy pa�stwa, kt�rego jestem przedstawicielem.

- Teraz pojmuj�! - z uznaniem skin�� g�ow� Badacz. 

- Oczywi�cie ujawnimy si�, gdy zaistniej� bardziej sprzyjaj�ce warunki - doda� ambasador bawi�c si� breloczkiem.

- Bardzo intryguj�ce... Czy nie m�g�by pan ambasador zdradzi� mi swego sekretu na ucho? Przyrzekam, nikomu nie pisn� s��wka! Wszak jestem osob� prywatn�, no a ponadto uczonym.

Ambasador westchn��.

- Szanowny panie, pa�ska naiwno�� jest tak zatrwa�aj�ca, �e to a� fascynuje. Musi pan zrozumie�, �e post�p techniczny w zakresie �rodk�w inwigilacji jest dramatyczny, a nasycenie ka�dego metra kwadratowego globu aparatami pods�uchowymi przewy�szy niebawem nasycenie atomami!

- Obawia si� pan, �e zdradz� si�... niechc�cy? B�d� milcza� jak gr�b!

- Niezupe�nie o to chodzi. Problem w tym, �e utajnienie ka�dej informacji, aby by�o skuteczne, musi by� kompletne.

- Co to znaczy?

- To, �e informacja taka w og�le nie mo�e zaistnie�.

- Czyli, �e pan... - John McHmm spojrza� ambasadorowi g��boko w oczy. - Pan te�... - wykona� g�ow� niemy znak przeczenia.

- Istotnie. Ja te� nie wiem, kt�re pa�stwo reprezentuje ta ambasada. Nikt tego nie wie!

- Co� podobnego... - wyszepta� zadziwiony Znawca. Zapad�a cisza, zak��cona tylko odleg�ym gwizdem ku�, odg�osami wybuch�w.

- Panie ambasadorze! - odezwa� si� naraz nasz Badacz. - Przepraszam za w�cibstwo; ale pan wybaczy, co� mi si� tutaj nie zgadza!

- S�ucham?

- Nie jestem teoretykiem od spraw wojskowych, mog� si� wi�c myli� - odnios�em jednak wra�enie, �e nie jest do ko�ca tak, �eby ta ambasada nie by�a zajmuj�ca w sensie zdobywczym... Powiedzia�bym nawet, �e w�a�nie w tej chwili kto� was usi�uje zdoby�.

- Ma pan s�uszno��. Potyczki trwaj� nieprzerwanie. W tym tygodniu ju� trzy razy byli�my wzi�ci.

- Na Boga! Kt� jest taki zapalczywy?! Jeste�cie przecie� ambasad� zabezpieczon� do granic mo�liwo�ci!

- Niestety. Skutek utajnienia okaza� si� odwrotny do zaplanowanego. Ka�dy terrorysta czy zamachowiec uwa�a, �e spory polityczne, kt�re on usi�uje rozstrzyga� na sw�j spos�b, s� najwa�niejsze w �wiecie. St�d rodzi si� w nim przekonanie, �e pr�ba zabezpieczenia naszej ambasady - rzeczywi�cie najdalej w notowaniach dyplomatycznych posuni�ta - musia�a by� dzie�em tego pa�stwa, z kt�rym akurat on walczy. No a ponadto nikt nie chce da� wiary, �e my naprawd� nic nie wiemy. Wszyscy my�l�, �e tylko udajemy i �e jak si� nas podda odpowiedniej presji, to przyznamy si� do tej czy innej metropolii. Prosz� popatrze� - ambasador �ci�gn�� mankiet i pokaza� na przedramieniu kilka solidnych siniak�w.

- Nie maj� pods�uchu, czy jak?

- Ale� maj�, maj� - ka�de dziecko ma dzisiaj przecie� te zabawki. Ale w pods�uch te� nie wierz�! My�l�, �e to szczeg�lnie zr�czny kamufla�. M�wi� panu - zdenerwowany ambasador uderzy� d�oni� w st�, a� Znawca spojrza� z niepokojem na breloczek. - Wytworzy�a si� koszmarna sytuacja; nie spos�b przekona� kogokolwiek, �e si� czego� nie wie! Gdyby to ode mnie zale�a�o, dawno zni�s�bym to ca�e utajnienie!

- Czy nie zale�y to od pana ambasadora?

- Bynajmniej! Procedura dyplomatyczna domaga si� przy podejmowaniu podobnych decyzji zgody na pi�mie ze stolicy! No a niech mi pan powie - gdzie ja mam szuka� mojej stolicy?! Pr�bowa�em ju� dawa� poczt� kuriersk� na poste restante, ale nikt nie odbiera�. Swoj� drog� - przyzna� z za�enowanym u�miechem - to by�o bardzo porz�dnie wykonane, wasza Secret Service mog�aby si� przy nas uczy� - kawa� rzetelnej tajno�ci.

W ciszy, kt�ra nasta�a po s�owach strapionego dyplomaty, rozleg�a si� seria g�o�nych eksplozji, a� posypa� si� tynk z sufitu. Zmagaj�ce si� wok� murku strony musia�y podtoczy� bro� skuteczniejszego kalibru.

- Aha, panie ambasadorze - odezwa� si� Znawca. - Wracaj�c do spraw, by tak rzec, bie��cych - czy ta ambasada ma jakie� zapasowe wyj�cie? Mog� by� kuchenne schody; nie poczytam sobie tego, s�owo honoru, za afront. Rzecz w tym, �e ju� jestem sp�niony, a skorzystanie z g��wnego wyj�cia mog�oby nastr�cza� teraz pewne, hm, trudno�ci.

- Niestety, nic takiego nie ma. Ale b�d� rad mog�c, do czasu wyja�nienia sytuacji, go�ci� pana i pa�skiego milcz�cego przyjaciela - przepraszam, czy on taki nie�mia�y, czy te� niewiele mia�by do powiedzenia?

- On? Sk�d�e! - �achn�� si� John McHmm. - To m�j oddany s�u��cy!

- S�u��cy, powiada pan? Oj, to fatalnie! - zafrasowa� si� ambasador. Spojrza� na Plexiglasa. Z wahaniem zada� pytanie:

- Przepraszam, czy pan jest cz�owiekiem?

- Tak, sir - odpar� szczerze dzielny s�u��cy.

- No w�a�nie! To zmienia zupe�nie posta� rzeczy! Bardzo przykra sprawa.

- Ale dlaczego?

- Niestety, musz� panu wyja�ni�, �e my, jako plac�wka dyplomatyczna, funkcjonuj�ca w porozumieniu i za zgod� waszego rz�du, winni�my respektowa� wszystkie prawa i przepisy przez ten rz�d stanowione. W tym r�wnie� przepisy dotycz�ce wymiany z zagranic�!

- Ma si� rozumie�, lecz co z tego?

- Prosz� sobie przypomnie� podj�t� przez wasz parlament ustaw� o ca�kowitym zakazie proliferacji s�u��cych-ludzi - obejmuj�cym Kontynent, inne strony �wiata, a w my�l ostatniej nowelizacji - r�wnie� Kosmos. O ile wiem, ustawodawcy przy�wieca�a idea ochrony zabytk�w. Pa�stwo, kt�re reprezentuj�, z pewno�ci� le�y b�d� na Kontynencie, b�d� te� w innej stronie �wiata, �e nie wspomn� ju� o Kosmosie. W zwi�zku z powy�szym pa�ski s�u��cy musi bez chwili zw�oki opu�ci� teren ambasady. Pomo�e to unikn�� konfliktu o zasi�gu mi�dzynarodowym.

- Ja si� nie zgadzam! - krzykn�� Znawca.

- Niezmiernie mi przykro - ambasador roz�o�y� r�ce. - Ale prawo mi�dzynarodowe te� jest jakim� prawem.

- Ale to jest nieludzkie! Protestuj�! C� poczn� bez niego! Plexi! - Zrozpaczony Znawca schwyci� s�u��cego za po�� liberii. - Plexi, zr�b co�!

- Sir, b�dzie to raczej trudne. Sytuacja nosi pewne cechy dra�liwo�ci...

- Plexi, ty przecie� potrafisz wszystko! Wymy�l co�, �eby nas nie roz��czyli, cokolwiek!

- Jak pan ka�e, sir - Plexiglas sk�oni� si� nisko. Nast�pnie przyst�pi� do ambasadora i zacz�� mu co� szepta� na ucho, wskazuj�c przy tym na Znawc� i wykonuj�c tajemnicze gesty. Dyplomata s�ucha� z uwag�, pyta� o co� szeptem. Wreszcie skin�� g�ow�.

- W porz�dku - powiedzia� oboj�tnym tonem. - Oczywi�cie w takiej sytuacji prawo nie zosta�o przekroczone. Obydwaj panowie mo�ecie zosta� - umilk� i spojrza� na naszego Badacza wzrokiem specyficznym. Potem z wnikliw� uwag� zacz�� ogl�da� swoje paznokcie. - Zawezw� zaraz mojego sekretarza; wska�e panom pok�j i przypilnuje, aby�cie dostali co� do jedzenia. Mam nadziej�, �e obecne obl�enie nie b�dzie trwa� w niesko�czono��. A teraz...

Wtem, potwierdzaj�c zasadno�� �ywionej przez ambasadora nadziei, w budynku rozleg� si� tumult, wrzaski, wyrwane eksplozj� granatu drzwi zwali�y si� z nieprzyzwoitym trzaskiem i do pokoju wtargn�o komando terroryst�w, najprawdopodobniej zawodowc�w, je�li s�dzi� po ilo�ci i jako�ci broni, jak� byli obwieszeni. Rozejrzeli si� zdobywczym wzrokiem po wn�trzu i w mig otoczyli Znawc�, przewracaj�c go na pod�og�, poszturchuj�c, kopi�c i og�lnie si� nim interesuj�c.

- Narodowo��?! Jaka narodowo��?! - krzyczeli jeden przez drugiego.

- Bry...ty... - wyrz�zi� John McHmm, konstatuj�c przy okazji, �e wypowiadanie si� w najbardziej podstawowych kwestiach, gdy z tuzin �ap zaciska si� wok� szyi, nastr�cza du�o problem�w artykulacyjnych.

- Przesta� chrzani�! - wrzasn�� dryblas, wygl�daj�cy z krwawej miny na dow�dc� komanda. - Anglik si� znalaz�! Angielska ambasada w Londynie, tak?! Wymy�l lepsz� bajeczk�!

Ambasador dotkn�� ramienia krewkiego dow�dcy.

- Niech panowie zostawi� tego nieboraka - powiedzia� g�osem pe�nym rezygnacji. - To nie on. To ja.

Komando z miejsca zaj�o si� jego osob�, stosuj�c t� sam�, co w przypadku Badacza, procedur� powitania. Znawca za�, sponiewierany, wykrzywiony z b�lu, momentalnie przesta� interesowa� bandzior�w. Tylko rzucony mimochodem rozkaz: "tego na podw�rze i rozwali�" �wiadczy� o jego dalszych losach.

Prowadzeni przez kilku dr�gali w spos�b nie poddaj�cy si� �adnym zabiegom mediacji, znale�li si� - nasz Badacz i jego wierny s�u��cy - na dziedzi�cu. Badacz, przeczuwaj�c rych�y koniec wszelkich ziemskich k�opot�w i rado�ci, stara� si� zachowa� godno�� prawdziwego naukowca i nie zwa�a� na przej�ciowe niewygody. Wci�� nurtowa�a go jedna kwestia; mimo niesprzyjaj�cych warunk�w postanowi� zg��bi� j� do dna.

- Plexi! - odezwa� si� szeptem, gdy dr�gale ustawili ich pod �cian� i zacz�li odchodzi� na stosown� odleg�o��.

- S�ucham, sir?

Niewzruszona dyspozycyjno�� Plexiglasa dziwnie roztkliwi�a Znawc�. Przem�g� si� jednak.

- Powiedz, Plexi, czym go przekona�e�, aby nie wyrzuca� ci� z ambasady? W tej chwili wprawdzie nie ma to wi�kszego znaczenia, ale - zawsze warto wiedzie�.

- To by�a drobnostka, sir. Oznajmi�em...

Gruchn�o i na naszych bohater�w posypa� si� tynk ze �ciany - to dr�gale, po zaj�ciu dogodnych pozycji, oddali pr�bn� seri�.

- ...oznajmi�em mianowicie panu ambasadorowi, �e w powsta�ym zam�cie sir nie do�� precyzyjnie wyrazi� si� o rodzaju �wiadczonych przeze mnie us�ug. Poda�em nast�pnie taki ich rodzaj, kt�ry faktycznie nie jest obj�ty ograniczeniami wywozowymi. Drobne przeinaczenie fakt�w.

- O! Bardzo zr�cznie! - Znawca strz�sn�� py� z w�os�w. - I jakie� to, w tej twojej wersji, mia�by� �wiadczy� mi us�ugi?

- Erotyczne, sir. 

Rozleg�a si� kolejna salwa.

Znawca, stoj�c z zamkni�tymi oczami, zdziwi� si�, �e stan okre�lany powszechnie jako �mier� tak ma�o r�ni si� od stanu �ycia. Znowu us�ysza� strza�y i pomy�la�, �e konieczna by�a poprawka i dopiero od tej chwili zacznie si� zgon. Nic w jego stanie nie chcia�o si� jednak zmieni�, wi�c ostro�nie uchyli� powieki. Wszyscy dr�gale le�eli pokotem i sprawiali wra�enie, jakby to na nich w�a�nie wykonano wyrok �mierci. Czy�by a� tak bardzo spud�owali?

Rozw�j wypadk�w poprawi� opini� badacza o umiej�tno�ciach strzeleckich nieboszczyk�w. Na dziedziniec ambasady wdziera�a si� bowiem z dymi�cymi strzelbami nast�pna grupa amator�w stanowczego rozwi�zania pal�cych r�nic politycznych. Oczywi�cie, nie trzeba dodawa�, �e amatorzy ci, prze�cigaj�c jeden drugiego, dopadli Znawcy, obalili go na ziemi� i za��dali podania parametr�w kraju ojczystego. Nasz Badacz �achn�� si�, �e to zaczyna by� ju� nudne i �e jako obywatel brytyjski ma prawo do lepszego traktowania. Nazwa� napastnik�w b�cwa�ami, zanosi�o si� wi�c na sp�nione dope�nienie formalno�ci zwi�zanych z wyprawieniem naszego bohatera na tamten �wiat - wszelako zawsze potrafi�cy si� znale�� Plexiglas wtr�ci� w stosownym momencie kilka s��w i amatorzy rozwi�zywania pal�cych zagadnie�, pod os�on� silnego ognia zaporowego, pognali na z�amanie karku do wn�trza ambasady.

Znawca, gdy doszed� ju� do siebie, uzna�, �e czekanie w miejscu na kolejny batalion osobnik�w tak nami�tnie dobijaj�cych si� wiedzy o tym, i� on, niepo�ledniej miary uczony, pozostaje poddanym Jej Kr�lewskiej Mo�ci - nie by�oby posuni�ciem rozwa�nym. Nale�a�o skorzysta� z chwilowej przerwy w zaj�ciach ambasady. Id�c za tym podszeptem rozs�dku, omijaj�c szerokim �ukiem wrak aerodyny, wci�� le��cy na murawie dziedzi�ca i �a�o�nie domagaj�cy si� pomocy technicznej oraz prawnej - obaj nasi bohaterowie wymkn�li si� po gruzach murku na zewn�trz tajnej plac�wki, starannie zamykaj�c za sob� to, co osta�o si� z dyplomatycznej furty.

Sk�pana w promieniach s�o�ca ulica prezentowa�a si� nad podziw spokojnie - z rzadka tylko jaka� zab��kana kula przecina�a powietrze ze �wistem. By�a wszak pora, w kt�rej zamieszki uliczne przygasa�y zwykle z uwagi na przerw� obiadow�. Ca�e miasto wygl�da�o jak wymar�e.

Znawca oceni�, �e do domu Toma zosta�o ju� tylko jedena�cie mil. Mo�e wi�c nale�a�o spr�bowa� dotarcia tam per pedes? Zwa�ywszy na sposobn� por� dnia, spacer m�g� okaza� si� ca�kiem przyjemny i bezkonfliktowy. Spytany o opini� Plexiglas zachowa� si� z w�a�ciw� mu rezerw�; wysun�� jedynie propozycj� modyfikacji zasad obrony koniecznej - strzela� nie w trakcie u�miercania nas przez przeciwnik�w, ale przed. Decyzja marszu zosta�a zatem podj�ta.

Tu� za najbli�szym rogiem czeka�y niecierpliwie nowe perypetie. Oto nie wiadomo sk�d wyr�s� nagle przed naszymi bohaterami postawny m�czyzna w szarym p�aszczu i kapeluszu g��boko nasuni�tym na oczy. Otaksowa� ich szybkim spojrzeniem, rozejrza� si� wok�, jakby chcia� sprawdzi�, czy za niewinnie wygl�daj�cymi przechodniami nie czai si� przypadkiem wataha strzelc�w wyborowych, zaczym odezwa� si� g�osem nieco dr��cym z emocji:

- Panowie pozwol� ze mn�. 

I wskaza� najbli�sz� bram�.

- O? Dlaczego? - zdziwi� si� nasz Badacz.

- Prosz� nie utrudnia�... Bardzo prosz�... - m�czyzna w kapeluszu zni�y� g�os do poziomu b�agalnego szeptu. - Tam sobie wszystko wyja�nimy.

- Ale� drogi panie! - oburzy� si� Znawca. - Nie zwyk�em w��czy� si� po bramach z pierwszym lepszym! - Musi pan zaraz powiedzie�, o co chodzi - inaczej nic z tego!

- Bo�e, do grobu mnie pan wp�dzi! Skoro jednak pan taki uparty... O, widzi pan? - tu m�czyzna nerwowym ruchem rozchyli� na moment po�y szczelnie go opinaj�cego p�aszcza.

- Aha - domy�li� si� Znawca. - Pan jeste�...

- Ciszej, na Boga, ciszej! - cz�owiek w p�aszczu rozejrza� si� trwo�liwie dooko�a. Nast�pnie utkwi� czujny wzrok w twarzy Znawcy, spr�ony w sobie, w ka�dej chwili got�w do ucieczki. - Czy zechc� wi�c panowie pozwoli� ze mn�?

- No c�, je�li tak to si� przedstawia... Plexi, idziemy z tym panem.

W bramie m�czyzna odetchn�� z wyra�na ulg�, zdj�� kapelusz i rozpi�� p�aszcz, spod kt�rego ujrza� �wiat�o dzienne policyjny mundur w pe�nym rynsztunku. Potem starszy sier�ant policji wyj�� z kieszeni starannie z�o�on� czapk� policyjn�, kt�r� sumiennie rozpakowa�, otar� z kurzu i z namaszczeniem nasadzi� na g�ow�. W ko�cu za� wy�wiczonym ruchem si�gn�� po bloczek mandatowy.

- Informuj� pan�w, �e przekroczyli�cie przepisy o zachowaniu si� w ruchu ulicznym przechodz�c przez jezdni� w miejscu do tego nie przeznaczonym i naruszaj�c w ten spos�b bezpiecze�stwo publiczne. Z Ustawy o kontroli jezdnych i pieszych, paragraf drugi, pozycja pierwsza, Tygodnik Ustaw Drogowych, nale�y si� kara dwie�cie funt�w. P�ac� panowie got�wk�, czekiem, czy sk�adaj� odwo�anie?

- Naruszy�em bezpiecze�stwo?! Co� podobnego! - zdumia� si� szczerze nasz Badacz. - O ile wiem, ruch ko�owy zamar� w Londynie pi��dziesi�t lat temu, a g�siennicowy te� jest rzadki.

- Tym niemniej nale�y stosowa� si� do przepis�w! Got�wk�, czekiem, czy odwo�anie?

- No, skoro ju�... - Znawca si�gn�� do portfela i poda� policjantowi banknot.

- Prosz�, tu jest pokwitowanie. Dzi�kuj� panom za wykazanie obywatelskiej postawy - starszy sier�ant zasalutowa�. I zaraz, jakby wszystko na nim zacz�o si� pali� - b�yskawicznie zerwa� z g�owy czapk�, ukry� bloczek mandatowy i opatuli� si� p�aszczem. Nak�adaj�c kapelusz - pancerny, co zauwa�y�o naukowe oko Badacza - ostro�nie wyjrza� na ulic�.

- Orientuje si� pan mo�e, jak tam jest? Czy bardzo strzelaj�? - policjant wskaza� kierunek, z kt�rego przyszli nasi bohaterowie. - Mo�na przeskoczy� t� ulic�?

- Bez problemu - uspokoi� go Znawca. - Wyj�wszy jedn� ambasad�, jest tam jak na przyj�ciu u Kr�lowej.

- To dobrze. Musz� si� przebi� przez te dwie przecznice. Jaki� szczeniak rozbi� wystaw� sklepow�.

- Granatem?

- Nie. Dosta�em meldunek, �e kamieniem. Dlatego trzeba interweniowa� - zakamuflowany sier�ant westchn�� ci�ko. - Pieska s�u�ba. Robimy co mo�emy. Wkraczamy tam, gdzie ma to jaki� sens. Ka�dy z nas musi mie� dobre oko do ludzi. Nie ma pan poj�cia, jak �atwo o pomy�ki. M�j kumpel, Bobby, chcia� raz przegoni� osiemdziesi�cioletni� staruch�, kt�ra handlowa�a jakimi� rupieciami przed pa�acem Buckingham. O par� chwil za p�no spostrzeg�, �e laska, kt�r� starowina si� podpiera, ma ukryty cyngiel. Opiekuj� si� teraz jego rodzin�.

Policjant obci�gn�� po�y p�aszcza sprawdzaj�c uwa�nie, czy nic nie wystaje.

- No, lec� ju�. Do rych�ego zobaczenia, mam nadziej�. Nie gniewa si� pan chyba o te dwie st�wy, co? Nie potrafi�em sobie tego odm�wi�. To taka frajda wlepi� komu� tak po prostu mandat!

- Ca�a przyjemno�� po mojej stronie - zapewni� dobrodusznie Badacz.

Niebo - zgodnie z wytycznymi kibic�w pi�karskich - zacz�o si� zasnuwa� chmurami, gdy nasz niestrudzony Znawca i jego wytrwa�y s�u��cy dotarli do okop�w Regent Street. Nie uda�o si� im natrafi� po drodze na powa�niejsze przeszkody, je�li nie liczy� jednego pola minowego - bardzo wszak zdewastowanego i nie nadaj�cego si� do u�ytku. B�d�c coraz mocniej przekonanym o mo�liwo�ci dotarcia do celu, badacz chcia� powiadomi� Toma o drobnym sp�nieniu wynik�ym z przyczyn technicznych. Niestety, jedyna ocala�a budka telefoniczna, kt�r� napotka� po drodze, pierzch�a, gdy tylko spr�bowa� zbli�y� si� do niej. Wnet ca�a ulica wype�ni�a si� jej nieprzystojnymi wrzaskami "ju� ja wam zadzwoni�!"

Pierwsze okopy szerokiej arterii, dzi�ki temu, �e nieg��bokie, �atwe by�y do przebycia. Znawca, poch�oni�ty bez reszty zajmuj�c� rozmow� z Plexiglasem o niuansach zasma�ania cebulek ekwadorskich i paragwajskich nie spostrzeg� wcale, �e zmierzaj� wprost ku kolejnym tarapatom. Dopiero o�lepiaj�cy b�ysk i, zaraz po nim, bulgot gotuj�cego si� asfaltu kaza� mu od spraw kulinarnych wr�ci� do przyziemnych.

Bulgot powt�rzy� si�, tym razem znacznie soczystszy, a tu� przed nosem Znawcy przemkn�� chy�o jarz�cy si� snop laserowej po�ogi. Chc�c nie chc�c, cofn�li si� wraz z Plexiglasem i przycupn�li w najbli�szym okopie, gdzie, jak si� okaza�o, t�oczy�a si� ju� spora grupa ludzi. Naszych bohater�w wnet ogarn�y ich zduszone szepty i spojrzenia kieruj�ce si� w wi�kszym stopniu do g�ry ni� w inne strony. Znawca poszed� za tym przyk�adem i ujrza� na dachu blisko biurowca ciemn� sylwetk� siedz�c� okrakiem na gzymsie i zaopatrzon� w s�usznych rozmiar�w dzia�ko laserowe. Nieco poni�ej zawieszona by�a na �cianie wielka p�achta, z kt�rej starannie kaligrafowany napis krzycza�: "LONDY�CZYKOM - NIE!!!"

Znawca zauwa�y�, �e nie wszyscy jednak w okopie poprzestaj� na spojrzeniach i szeptanej wymianie informacji; kto� ukl�kn�� nie opodal wyci�gaj�c fuzj�, kto� inny mierzy� samopa�em z okna. Tych momentalnie wszak gasi� pot�ny snop promieni i pozostawa�y po nich tylko wypalone dziury z unosz�cymi si� p�atami kopciu. W powietrzu pokaza�a si�, id�ca ostrym kursem na antylondy�czyka bojowa aerodyna, lecz i ta zaraz sczez�a, nieprzyjemnie do tego skwiercz�c. Przez �ci�ni�ty w okopie t�umek przebieg� szmerek uznania - szybko�� ra�enia i precyzja drania by�a faktycznie imponuj�ca.

- Musi mie� podczerwony wykrywacz broni, mo�e jeszcze z termoregulatorem! Nie masz rady na takiego! - biadoli� znaj�cy si� na rzeczy staruszek.

Nasz Badacz zafrasowa� si�: omini�cie niespodziewanej przeszkody wymaga�oby du�ego nad�o�enia drogi, co fatalnie odbi�oby si� na i tak ju� napi�tym bilansie czasowym. Mo�e spr�bowa� przej�� w zasi�gu ognia snajpera - markuj�c, �e londy�czykiem absolutnie nigdy si� nie by�o, nie jest, i nie ma si� najmniejszego zamiaru by� nim kiedykolwiek? Ale co, je�li tamten b�dzie mia� jakie� obiekcje?... Trzeba by�o zasi�gn�� rady Plexiglasa - tu jednak Znawca spostrzeg� ze zgroz�, �e s�u��cy gdzie� znik�. Czy�by, jako rodowity East-Endczyk ze starego rodu s�u��cych, zosta� spopielony przez �obuza tak szybko, �e nie zd��y� nawet oznajmi� tego swemu panu?

Przera�ony Badacz zacz�� si� bezradnie rozgl�da�, �adna jednak twarz nie chcia�a si� zgodzi� z t� jedyn� i nie do zast�pienia. Antylondy�czyk zd��y� tymczasem prze�wietli� swym niezawodnym dzia�kiem dwie kolejne aerodyny i pr�buj�c� go osaczy� z trzech stron r�wnocze�nie dru�yn� skaut�w; zachowywa� si� wi�c, jednym s�owem, jak pan sytuacji. I wtedy, na dachu tu� obok niego, pojawi�a si� jak spod ziemi druga ludzka sylwetka. W okopie kto� krzykn��: "Do diab�a, jeszcze jeden! To ju� dw�ch!" - dowodz�c opanowania podstaw arytmetyki - ale tym drugim by� oczywi�cie Plexiglas, s�u��cy nie do zdarcia. Zanim antylondy�czyk manipuluj�c swoim dzia�kiem zdo�a� cokolwiek przedsi�wzi��, szybki Plexiglas wyprowadzi� bezb��dny prawy sierpowy i pi�knym ciosem w szcz�k� str�ci� besti� z gzymsu. W �lad za �ajdakiem polecia� te�, zerwany jednym mocnym szarpni�ciem, transparent z radykalnym has�em; im ni�ej za� opada�, tym wi�cej satysfakcji symboliczny �w lot malowa� na twarzach mieszka�c�w stolicy. Oczywi�cie, gdy wielka p�achta dotkn�a wreszcie ziemi, pad�o kilku zabitych przy wyrywaniu sobie jej strz�p�w na pami�tk� - ale to ju� niewarta wi�kszej uwagi drobnostka.

Zaliczywszy kolejn� mil� John McHmm poczu� si� nieco znu�ony trudami uporczywej w�dr�wki. Do Toma zosta�o mniej ni� p� drogi - nieledwie spacerek, je�li nie liczy� przeprawy wp�aw przez Tamiz�. By�a wi�c sposobno�� ku temu, aby odsapn��, a je�li by dopisa�o szcz�cie - spo�y� te� sp�niony lunch. Znawca przysiad� ci�ko na okruchu jakiej� zburzonej posesji - min�li dopiero co Downing Street; ze wzgl�du na t� fataln� blisko�� siedziby premiera okolica ponios�a szczeg�lnie ci�kie straty w zabudowie trwa�ej - Plexiglas za� uda� si� na poszukiwania w miar� sprawnego punktu �ywieniowego. Wr�ci� po nied�ugim czasie z dobr� nowin� - by�a w pobli�u ca�kiem przyzwoita knajpka, nawet z pianist�, cho� bez pianina (po ostatniej bombie wysz�o za potrzeb� i dot�d nie wr�ci�o). Serwowano w niej nawet, rzecz niebywa�a, trunki - pono� barmanowi by�o ju� wszystko jedno.

Knajpa �wieci�a pustkami. Z wyj�tkiem jednego konsumenta racz�cego si� prosto z butelki i barmana, Badacz nie dostrzeg� w niej nikogo. Wybra� zatem stolik po�o�ony w rozs�dnej odleg�o�ci od w�z�owych punkt�w lokalu i wys�a� Plexiglasa ze specjaln� misj� do cz�owieka za szynkwasem. Zaj�ty przy stoliku wyprostowywaniem utrudzonych ko�ci, nie spostrzeg� Znawca, �e konsument z butelk� podni�s� si� z trudem i wykre�laj�c na pod�odze sinusoid� oscyluje w jego kierunku. Tote� rozdzieraj�cy powietrze okrzyk "SYNKU" przyprawi� naszego Badacza o przyspieszon� prac� serca. Oto w stoj�cej nad nim postaci Znawca rozpozna� swego dawnego wyk�adowc�, Wyznawc� Obojga �ciek�w, Winstona G.

Wyznawca pog�aska� naszego Badacza po g�owie, wzi�� go pod brod� i podetkn�� pod nos butelk�.

- O! Pan G.! Niebywa�e! Jak�e si� ciesz�! Nie, dzi�kuj�, nie mog� - jestem piechot� - b�ka� Znawca, czuj�c znajome uczucie pustki w g�owie w obliczu srogiego mentora.

Mentor zwali� si� na krzes�o, poci�gn�� zdrowy �yk i utkwi� wzrok w marynarce Badacza. Znawca spr�bowa� od�wie�y� znajomo��.

- Mistrzu, co s�ycha� na uczelni? Czy wiele ciekawych przewod�w z dziedziny �ciek�w otworzono pod kierunkiem Mistrza?

Wyznawca zamiast odpowiedzie� wychyli� nast�pny �yk i czkn�� g�o�no.

- Ja, prosz� Mistrza, mog� powiedzie�... ostatnie lata pracowa�em z niejakimi, no, wynikami... Systematyka prostych �ciek�w, zaczyna�em to jeszcze u Mistrza... ot� po��czy�em to z analiz� historyczno-strukturaln�, nie unikaj�c ma si� rozumie� uwarunkowa� spo�ecznych i w oparciu o Dow�d Grossa-Kleina na deterministyczn� zale�no��...

Da� si� s�ysze� huk, �ciany knajpy zadr�a�y. Kawa�ek tynku upad� Winstonowi G. na kolana. Wyznawca Obojga �ciek�w podni�s� go do oczu i j�� wpatrywa� si� we� z nat�eniem. Badacz czeka� cierpliwie. Po chwili Winston G. doszed� do konkretnych wniosk�w, gdy� odrzuci� tynk i na powr�t zaj�� si� butelk�.

- ... na deterministyczn� zale�no�� wycieku od przecieku - podj�� w�tek Znawca. - Zarysowa�a mi si� hipoteza natury og�lniejszej... Ale po co ja gadam - zmitygowa� si�. - Wszystko to s� nic nie znacz�ce b�ahostki wobec dzie� Mistrza! Nad czym Mistrz teraz pracuje?

Wyznawca bez s�owa doko�czy� butelk� i cisn�� j� z trzaskiem o pod�og�. Od razu rozjarzy� si� czujnik wisz�cej w k�cie ga�nicy, kt�ry omi�t� konsument�w izotopowym wzrokiem. Wobec braku zagro�enia po�arowego uspokoi� si� i przygas�. Winston G. trzyma� w r�ku nast�pn� flaszk�. Upi� troch� i spojrza� roztargnionym wzrokiem na by�ego ucznia.

- Mistrzu, nauka, a wraz z ni� ca�y �wiat, wieki b�d� karmi� si� dorobkiem Mistrza! Bardzo prosz�, niech Mistrz mi zdradzi, co jeszcze chowa w zanadrzu dla ludzko�ci?

Winston G. odstawi� butelk�. Powoli zacz�� wzbiera� w sobie, twarz mu st�a�a, nabra� si�y wyrazu, marsowym spojrzeniem obj�� otoczenie. Wreszcie soczystym, �ami�cym wszelki op�r g�osem rykn��:

- G�wno!

John McHmm g�owi� si� nad mo�liwo�ciami interpretacyjnymi wypowiedzi Wyznawcy, gdy raptem grzmotn�o, pociemnia�o i powietrze wype�ni� rumor wal�cych si� �cian. Badacz oberwa� czym� po ciemieniu; po jakim� czasie ockn�� si� w ciemno�ci, kurzu i kompletnej niewygodzie. Us�ysza� w pobli�u lekki trzask i wtuli� g�ow� w ramiona. By� to tylko Plexiglas zapalaj�cy zapa�k�. Z tak przytulnego przed chwil� lokalu zosta�o niewiele wi�cej, ni� stolik Znawcy - tylko sufit zachowa� si� jakim� cudem architektonicznym. Reszta sali by�a jednym zwa�owiskiem materia��w budowlanych.

W samym epicentrum chaosu Wyznawca Obojga �ciek�w powolutku przechyla� butelk�. Korzystaj�c ze �wiat�a zapa�ki przyjrza� si� naczyniu uwa�nie, pomaca� si� po kieszeniach i uspokojony powr�ci� do zajmuj�cej czynno�ci.

Plexiglas dyskretnie chrz�kn��.

- Pozwol� sobie zauwa�y�, sir, �e jak si� wydaje, zostali�my zasypani.

- Wiele na to wskazuje - westchn�� Znawca.

- Je�eli sir pozwoli, zabra�bym si� do odgruzowywania.

- C�, do Toma i tak ju� jestem tragicznie sp�niony... Ale r�b jak uwa�asz.

S�u��cy zakasa� r�kawy liberii i w blasku �wiecy - zawsze nosi� przy sobie wiele po�ytecznych drobiazg�w - wzi�� si� do pracy. Po trzech godzinach i dw�ch kolejnych butelkach Wyznawcy, schodki wiod�ce w podziemia stan�y otworem. Zrazu piwnica, pozbawiona ubocznych wyj�� i szczelnie okratowana, nie rokowa�a powa�niejszych nadziei. Przeczesuj�c jednak wytrwale wszystkie k�ty Znawca w pewnej chwili a� kucn�� z rado�ci. Oczom jego objawi�a si� ukryta w ciemnym zakamarku, a tak doskonale znana we wszystkich szczeg�ach technicznych - okr�g�a �eliwna pokrywa. Z �eberkami! Uradowany pop�dzi� na g�r�.

- Mistrzu, jeste�my ocaleni! Znalaz�em!

Winston G. otar� usta i spojrza� na� pytaj�co pukaj�c palcem w butelk�.

- Co? A - to... te�, ale nie o to chodzi! �ciek znalaz�em! 

Wyznawca wzruszy� ramionami i pog�aska� czule butelk�.

- Ale� Mistrzu! Mo�emy st�d wyj��, gdzie tylko chcemy! Ratujmy si�!

Wychowawca pokole� �ciekowc�w potrz�sn�� z uporem g�ow� i odrzuci� pust� flaszk� na stert� gruzu. Wydobywaj�c nast�pn�, ukryt� tym razem w nogawce spodni, podni�s� wzrok na Znawc� i stwierdzi� rzeczowym tonem:

- Dure�.

Zerwa� kapsel sztuczn� szcz�k� i spokojnie zabra� si� do dzie�a.

�ciek pachnia� swojsko i by� bardzo przytulny, w przekroju osi�ga� ledwo trzy stopy. Znawca uwa�nie wpatrywa� si� w podeszwy but�w czo�gaj�cego si� przodem Plexiglasa, aby nie straci� kontaktu wzrokowego ze s�u��cym. Odk�d zag��bili si� w �cieku, pogodne do niedawna usposobienie naszego Badacza zacz�o wykazywa� tendencj� zni�kow�. Odwiedziny u Toma by�yby obecnie nieprzyzwoite z uwagi na mocno sp�nion� por�. Doprawdy, inaczej wyobra�a� sobie nasz Znawca sp�dzenie weekendu. W szczeg�lno�ci za� otoczenie, w kt�rym znajdowa� si� od dobrej p�torej godziny, nazbyt przypomina�o mu zwyk�� codzienn� har�wk�, a nawet gorzej, gdy� uk�ad konstrukcyjny i funkcjonalny tego �cieku by� standardowy i nie rokowa� wielu odkry� naukowych.

Nale�a�o zastanowi� si� nad mo�liwym rozwojem sytuacji. W tym celu wypada�o najpierw ustali� aktualne po�o�enie geograficzne. T� cz�� �ciekowego Londynu Znawca zna� akurat s�abo i nie by� pewny czy pod��aj� w kierunku Tamizy, czy te� w stron� zgo�a przeciwn�. Daj�c Plexiglasowi znak do postoju poprzez chwyt za �ydk�, Badacz zatrzyma� si� i pobra� pr�bk� tre�ci �ciekowej, si�gaj�cej w tym miejscu niemal po brod�. Zawarto�� tre�ci w pr�bce zdawa�a si� sugerowa� blisko�� Parlamentu, poprzez �ladow� obecno�� w��kien jedwabiu nadpalonych w taki spos�b, jak to zwykle ma miejsce w trakcie gor�cych obrad. Z drugiej strony, m�g� to by� tylko przypadek - paliwa wysokooktanowe by�y wszak powszechnie stosowane we wszelkiego typu dyskusjach, nie tylko parlamentarnych.

Burcz�c na Plexiglasa, i� ten przy ca�ej swej przezorno�ci nie pomy�la� o zabraniu w podr� dobrego kanalizacyjnego spektometru, Znawca da� zn�w rozkaz do marszu. Nie przebyli jednak nawet trzydziestu yard�w, gdy poczu� w ustach gorzki smak plexiglasowego trzewika - s�u��cy zatrzyma� si� nagle. Roze�lony Badacz chcia� go ju� skarci�, wtem spostrzeg� w md�ym blaski �wiecy, kt�r� Plexiglas wytrwale dzier�y� w z�bach, wielk� stert� gruzu szczelnie wype�niaj�c� �wiat�o �cieku. Musia�a tu niegdy� mie� miejsce pot�na erupcja kanalizacyjna - kto� na g�rze nie zachowa� ostro�no�ci i spu�ci� do �cieku nie to, co powinno si� spuszcza�.

Trzeba by�o szuka� innej drogi. Kln�c w duchu nasz bohater wykona� trudny manewr zwrotu w ty�, podczo�ga� si� do najbli�szej studzienki i j�� wspina� si� do g�ry, skutecznie przy tym ochlapuj�c s�u��cego ciecz� ciurkaj�c� z przemoczonego odzienia. Zanim jeszcze podwa�y� klap� w�azu, us�ysza� odg�osy zawzi�tej kanonady. Przeczuwaj�c kolejne k�opoty, zaraz po wydostaniu si� na powierzchni� przywar� plackiem do ziemi i dopiero Plexiglas sk�oni� go dyskretn� namow� do lekkiego uniesienia g�owy.

Wygl�da�o na to, �e nasi bohaterowie trafili w sam �rodek silnych zmaga� zbrojnych. Z wielu stron sporego placu lecia�y pociski, granaty zatacza�y �ci�le matematyczne parabole, �wiszcza�y lasery, cekaemy dudni�y g��bokim grobowym basem, powietrze grzmia�o, hucza�o, gwizda�o, wy�o, niekiedy ciamka�o - gdy zdarza� si� niewypa� - i wszystko razem stanowi�o pot�ny orzech do zgryzienia. Znawca, porozumiawszy si� w paru s�owach z Plexiglasem, postanowi� przeczo�ga� si� w t� stron� placyku, w kt�rej winna znajdowa� si� druga studzienka, wiod�ca do dalszej cz�ci �cieku. Przemieszczanie si� w otwartym terenie pod silnym ostrza�em wymaga�o zr�czno�ci i samozaparcia. Na szcz�cie, wielkim udogodnieniem okaza�y si� nier�wno�ci terenu, a zw�aszcza leje po bombach, cho� widok porozrzucanych wok� ka�dego z nich strz�pk�w i resztek nie budzi� przyjemnych asocjacji.

Kiedy po wielkich trudach nasi bohaterowie dotarli szcz�liwie do miejsca, sk�d �eliwna p�yta by�a widoczna jak na d�oni - okaza�o si�, �e jest ona obsadzona przez grup� podrostk�w o twarzach twardych i gotowych na wszystko. Na domiar z�ego m�odzie�cy musieli sobie wyra�nie upatrzy� naszych bohater�w, gdy� powietrze wok� Znawcy i jego s�u��cego zacz�o zjadliwie jazgota� od pocisk�w, kt�rych rozrzut mala� z ka�d� chwil�. Przera�ony i na wp� og�uszony Znawca nie wiedzia�, co si� dzieje, pomyli�y mu si� strony �wiata i gdyby Plexiglas nie odci�gn�� go do ty�u, m�g�by mie� problemy z przetrwaniem kolejnej minuty. W dodatku, i z ty�u sytuacja uleg�a zaostrzeniu - pierwsza studzienka zosta�a opanowana przez inny batalion m�odych ludzi. Oni r�wnie� - nie wiedzie� czemu - okazywali zastrze�enia co do dalszego pozostawania Znawcy w�r�d �ywych i dawali temu wyraz opr�niaj�c swe magazynki. Plexiglas, zafrasowany, podrapa� si� w g�ow�.

- Sir, zmuszony jestem zauwa�y�, �e sprawa si� komplikuje. Te dzieci upodoba�y sobie, jak wida�, zabaw� w dwa ognie.

- Ja mam do��... Ja mam do�� - j�cza� Znawca. - Wsta�my i niech si� to raz sko�czy...

- Za chwileczk�, sir. Mo�na by jeszcze sprawdzi�, co s�ycha� z tamtej strony - S�u��cy wskaza� kierunek, z kt�rego nasilenie ognia by�o jakby mniejsze.

Znowu zacz�li przemieszcza� si� w terenie - porytym i za�mieconym odpadkami. Badacz, pe�zn�c bez tchu z nosem ��obi�cym w ziemi p�ytki rowek, natrafia� wci�� na mniejsze lub wi�ksze pozosta�o�ci. W pewnej chwili wymaca� czyje� na wp� zasypane cia�o i - zmieszany - chcia� przeczo�ga� si� bokiem, poniewa� cia�o by�o nie do�� �e ciep�e, to jeszcze - kobiece. Nagle silna eksplozja roz�wietli�a ca�y plac i nasz Badacz dozna� wstrz�su, jakby pocisk trafi� w�a�nie w niego. Oto na przynale�nej niew�tpliwie cia�u twarzy dostrzeg� charakterystyczny rz�dek pieprzyk�w, kt�ry ongi� tak go zachwyci� i by� przyczyn� wielu p�niejszych wzrusze�. Kt� inny m�g� mie� takie pieprzyki, jak nie jego s�odka i ukochana Maurycja?!

Z dzik� energi� wydoby� cia�o z ziemi - wygl�da�o na nieuszkodzone, w dalszym ci�gu nie przejawia�o jednak ochoty do �ycia. Tu wszelako nasz Badacz pokaza� co potrafi: z pasj� przewy�szaj�c� wszystkie do tej pory prowadzone badania naukowe zacz�� wt�acza� powietrze w p�uca nieboraczki, stosuj�c niezawodn� metod� usta-usta. Metoda rych�o okaza�a si� skuteczna - dziewczyna najpierw westchn�a, wypuszczaj�c cz�� wpompowanego powietrza, potem zmarszczy�a nos, wreszcie otworzy�a swe �liczne oczy.

- O, John! Jak�e mi mi�o - wyszepta�y jej blade usteczka.

- O, Maurycjo! Ja te� si� ciesz� - wydusi� zdyszany Znawca.

I na wszelki wypadek powt�rzy� niezawodn� metod� sztucznego oddychania, co w po��czeniu z intensywnym masa�em r�nych cz�ci cia�a bardzo szybko przywr�ci�o dziewczynie og�ln� ch�� do �ycia.

Gdy zabieg terapeutyczny mo�na by�o uwa�a� za dokonany, Maurycja opowiedzia�a kr�tko o swoich sobotnich prze�yciach. Opu�ci�a w�a�nie mieszkanie nad wieczorem, gdy stawa�o si� ju� nazbyt gor�ce - jaki� cz�owiek, wyra�aj�c zapewne swe niezadowolenie z sytuacji aprowizacyjnej Londynu, wrzuca� do ka�dego sklepu spo�ywczego po jednej bombie zapalaj�cej, a do supermarket�w - po trzy; gdy wychodzi�a, po�ar obejmowa� ju� p� dzielnicy. Chcia�a schroni� si� u swej przyjaci�ki trzy przecznice dalej. Niestety, na tym placyku zaskoczy� j� rozwijaj�cy si� pi�knie zatarg kilku grup m�odzie�owych. Nie wie dok�adnie, o co im posz�o, ale przypuszcza, �e o kolor w�os�w. Sama nosi si� raczej blond, a zosta�a potraktowana granatem przez m�odzie�ca zdecydowanie rudow�osego.

Z kolei Znawca zacz�� referowa� pokr�tce w�asne perypetie. Og�lna sytuacja na placyku uleg�a dalszemu znacz�cemu zaostrzeniu. Nasi bohaterowie byli nami�tnie ostrzeliwani ze wszystkich ju� stron �wiata, a pocisk s�a� si� g�sto. Po jednym szczeg�lnie nieprzyjemnym wybuchu Plexiglas pokr�ci� z pow�tpiewaniem g�ow� i poradzi�, aby przeczeka� wkopuj�c si� w ziemi� w nadziei, �e salwa przejdzie bokiem lub nie trafi. W naszym Badaczu wszelako ockn�� si� lew.

- Co, czeka�?! Na diab�a nam czeka�! Zbierajcie si� - wracamy do domu!

I - rycz�c dziko - porwa� si� na nogi, chwyci� jaki� ci�ki �elazny dr�g i pogna� w stron� studzienki. Zewsz�d strzelano do niego, tak g�sto, �e pociski zderza�y si� ze sob� w powietrzu - od ich eksplozji utworzy�a si� jedna wielka �una pod��aj�ca za naszym Znawc�; on jednak, sadz�c wielkimi susami, ani na ni� spojrza�. B�yskawicznie znalaz� si� przy wylocie w�azu i rozdzielaj�c t�gie razy sp�oszonym nagle m�odzie�com wrzeszcza� jak op�tany: "No, g�wniarze! Nic tu po was! Do�� zabawy! Marsz do rodzic�w!". Dobry tuzin luf wyci�gn�� si� w jego stron�, lecz on siek�c dr�giem jak b�yskawic�, nabijaj�c niejednemu solidnego guza, uniemo�liwia� uczciwe z�o�enie si� do strza�u. Tote�, nie widz�c na� innego sposobu - m�odzi ludzie wzi�li w ko�cu strzelby za pas i czmychn�li na wszystkie strony. Gdy Plexiglas i Maurycja, przemykaj�c nisko przy ziemi w �lad za Znawc�, dotarli wreszcie do niego, okolica by�a ju� zupe�nie spacyfikowana a odsuni�ta pokrywa studzienki go�cinnie zaprasza�a do �rodka.

John i Maurycja, os�aniani przez wiernego Plexiglasa ufnie pogr��yli si� w tchn�cym spokojem w�azie. Zanim jeszcze osi�gn�li dno i - ciasno ze sob� spleceni - zacz�li raczkowa� sieci� dr�g podziemnych poszukuj�c tej jedynej, prowadz�cej wprost do urz�dze� szambowych domu Znawcy - John McHmm z�o�y� dziewczynie uroczyst� obietnic� zakupu przy najbli�szej sposobno�ci wytwornej i praktycznej parasolki. W zamian za to Maurycja przyrzek�a, i� ju� nigdy, nigdy nie b�dzie przed spotkaniami weekendowymi stawia� wst�pnych warunk�w pogodowych.

I trzeba przyzna�, �e w obliczu nadci�gaj�cej przysz�o�ci by� to zupe�nie, zupe�nie przyzwoity prognostyk.